Sosyal Öğrenme: Eğitim Uzmanlarının Yeni Öğrenim Alanı

Sosyal öğrenme; kelime anlamıyla, başkalarıyla ve başkalarından öğrenmektir. İnformel eğitimin sosyal medya araçlarını kullanarak gerçekleşmesine de sosyal öğrenme diyebiliriz. Sosyal öğrenme, temelde; kişilerin bilgilerinin artması, geniş bir bakış açısı kazanmaları ve başkaları ile iletişim kurarak daha doğru kararlar almaları yönünde destek olur. Buna örnek olarak bir çalışanın, bir bloga mesaj atarak, bir süreç hakkında tavsiye istemesi veya bir eğitimcinin, eğitimler arasındaki sürede çalışanlar arasında iletişimi sağlayan çeşitli ağ araçlarından faydalanması verilebilir.

 

 

İş yerinde sosyal medya kullanımı, eğitim ve gelişim uygulamalarını etkileyerek bu konudaki mesleki alanı temelden değiştirme gücüne sahiptir. Sosyal medyanın iş yerinde artan kullanımını destekleyen önemli nedenlerden biri de kurumsal öğrenmenin büyük oranda formel değil, informel kanallardan gerçekleşmesidir. Sosyal medya araçları iki öğrenme tipi için de kullanılmakta; ancak sosyal öğrenmenin gündelik iş akışına dahil edilmesi, informel öğrenme deneyiminin güçlendirilmesi açısından özellikle öne çıkan bir yöntemdir.

 

 

Sosyal medya eskiden sadece pazarlama ve marka oluşturma amaçlıydı. Bugün ise güçlü bir öğrenme aracı olarak kullanılmakta. Günümüzün teknolojileri bilgiyi paylaşmamızı, yeni kaynaklar keşfetmemizi ve bulundukları yer ve zamandan bağımsız olarak, kişilerin bilgisinden faydalanabilmemizi sağlıyor. Ayrıca, pek çok kurumun, sosyal öğrenmeden farklı şekillerde yararlandığından söz edilebilir: Kurumsal bilginin korunması, yedekleme planlamaları, karmaşık problemlerin iş birliği içerisinde çözümlenmesi ve çalışanların gelişimine entegre edilmiş, tüme dayalı bir yaklaşım geliştirilmesi vb.

 

 

Sosyal öğrenme; esnekliği ve öğrencileri içeriğin kontrolünü ellerine almaya yöneltmesi açısından önemlidir. İçeriğin kullanıcı tarafından üretilmesine ve gerçek zamanlı etkileşime dair artan vurgusu ile öne çıkmaktadır. Sanal öğrenme ortamlarının ve isteğe yönelik iş birliğinin kullanılmasının, öğrencileri daha etkili bir biçimde öğrenmeye yönlendirdiği görülmektedir. Bu bağlamda, öğrenme bilinçli olarak ya da iş arkadaşlarıyla informel olarak gerçekleşebilir.

 

 
Eğitim Uzmanlarının Gelişim Alanları

 

 

1. Sosyal medyanın öğrenme amaçlı kullanımı: Eğitim ve gelişim uzmanları, sosyal medyanın öğrenme amaçlı kullanım şekilleri hakkında bilgi sahibi olmalıdır. Sosyal medya, iş birliğini destekleyen iki temel uygulama içerir: Bilgi alışverişi ve iletişim. Bu uygulamalar doğru biçimde yönlendirildiğinde çalışan, öğrenme ve gelişimini destekleme potansiyeline sahip olur.

 

 

Örneğin; bilgi alışverişi, öğrencilere kendi öğrenme içeriklerini hazırlamakta yardımcı olabilir. Bu durum kurum desteği ile veya bu destek olmadan da gerçekleşebilir. Bu, çalışanların kurum içinden ve dışından, ortaklaşa üretilen bilgiye erişimini sağlamakla kalmaz, öğrencinin öğrenme sürecine istekle katılmasını da destekler. Twitter bu tarz bir bilgi alışverişi sürecinde faydalanılabilecek sosyal medya araçlarına iyi bir örnektir. Marcia Conner’ın T+D’nin Ağustos 2009 sayısında belirttiği gibi: “Twitter, çevrenizdeki ağı genişletirken; takip ettiğiniz kişiler ve takipçileriniz, ortak ilgi alanları çevresinde örgütlenen ve kişiselleştirilmiş, çok katlı ağlar oluşturur.” Sosyal medya; eğitmen ile öğrenciler arasında, bir grup öğrencinin kendi içerisinde, formel eğitim bağlamı haricinde çalışanlar arasında veya çeşitli konulardaki uzmanlarla diğer ağlar arasında gerçekleşen iletişimi desteklemek için de kullanılabilir.

 

 

Eğitmenler için Sosyal Medya (Social Media for Trainers) isimli çalışmasında yazar Jane Bozarth sosyal medyanın öğrenmeyi destekleyici olarak kullanımına dair Facebook’un, ileri düzey materyalin sağlanmasında, eğitim etkinliklerinin yürütülmesi ve bir öğrenme topluluğu oluşturulması amacıyla kullanımını örnek olarak veriyor. “Facebook sürekli temas halinde bulunmak için çok iyi bir araç. Eğitimciye, eğitim bölümüne ve kuruma aidiyet bilinci aşılamak için de yardımcı.” diyor.

 

 

Sosyal öğrenme araçlarının bir başka olası kullanım alanı daha kapsayıcı öğrenme ortamları sağlaması ki bunların bir örneği Second Life. Bu tür sanal deneyimlerin öğrenme açısından, özellikle de iş başında veya deneyim tabanlı öğrenme söz konusu olduğunda ciddi getirileri bulunuyor. Yeni Sosyal Öğrenme (The New Social Learning)*  kitabında anlatıldığı üzere Chevron, ABD Savunma Bakanlığı ve IBM gibi kamu sektöründe veya özel sektörde faaliyet gösteren pek çok kurum, öğrenme programlarını destekleme amaçlı olarak bu tarz teknolojileri kullanmaya başladı.

 

 

2. Sosyal öğrenme araçlarının kullanımı

 
Facebook gibi sosyal ağ siteleri, video paylaşımı araçlarına sahipler. Bloglar, içeriklerin değerlendirilerek puanlanmasına olanak tanıyor. Dahası bu tür araçlar zaman içerisinde entegrasyona yatkınlık göstermekte. Konunun uzmanları, sosyal medya platformlarının eğitim yönetim sistemleriyle 2020 yılı itibariyle bütünleşeceğini öngörmekteler.

Bu teknolojiler dönüştükçe, sınıflandırmalar ve tanımlar daha belirgin hale gelecektir. Çalışanların öğrenmelerini kolaylaştırmak, gelişimlerini güçlendirmek için, uzmanların bu araçları doğru ve hızlı bir biçimde uygulamaya koyabilecek yeterli bilgiye sahip olmaları artık temel bir gereksinimdir.
3. Sosyal medya karşıtı fikirlerle baş etme teknikleri

 
Kurumun üst yönetimi genelde sosyal öğrenmeye direnç gösterir. Bunun bir sebebi de, “sosyal” kelimesinin zaman kaybını çağrıştırmasıdır. İşverenlerin sosyal öğrenmeye dair, güvenlik ve gizlilik gibi başka kaygıları da olabilir. Kurumlar fikir/bilgi sermayesinin olası kaybı veya uygunsuz iletişim potansiyeli konularında hassastır. İşverenler iş yerinde sosyal medya kullanımıyla, gizli/şirkete özel bilginin dışarıya çıkması ya da kurum politikaları veya imajına ters, halka açık bilgi paylaşımı konularında da endişe duyabilirler.

 

 

Sosyal öğrenmenin kurumlar içerisinde gittikçe daha çok yaygınlaşması, iş gücünün değişen yapısıyla yakından alakalıdır. 50’ler ve 60’larda doğmuş “baby boomer” jenerasyonu emekliye ayırılırken, tahminlere göre 2014 itibariyle işgücünün yarısını, 80’lerde ve daha sonrasında doğanlardan oluşan “Y jenerasyonu” oluşturacaktır. Bu nesil, teknoloji dostu olarak yetiştiği için, teknolojinin iş hayatlarının önemli bir parçası olması beklenmektedir.

 

 

Bu tür sorunlar, kurum çapında kullanımın önündeki son bir engele daha çarpabilir: Kurum içinde sosyal medya kullanımını yasaklayan ya da açıkça kısıtlayan politikalar ve kurumsal denetimler! Eğitim uzmanları, hukuk ve BT departmanlarıyla beraber çalışarak kurumsal politikaların sosyal medya aracılığıyla iş birliğine sıcak bakan bir yöne doğru dönüşmesini sağlamalıdırlar. Özetlersek, eğitim uzmanları kurumlarında karşılaşabilecekleri direnç ve engelleri öngörmeli ve kişilerin sosyal medya kullanımında rahat olabilmelerini sağlayacak şekilde ilgili kişileri ikna etmeye çalışmalıdırlar.

 

 
Zorluklar ve Fırsatlar

 

 

Şu anda etkili bir sosyal öğrenme uygulaması için tek bir model bulunmuyor. Sosyal öğrenme programları, her ne kadar iyi niyetle uygulamaya konmuş olsa da etkili olmayan bir biçimde uygulandığında, dikkat dağıtıcı bir araçtan öteye geçmeyebilir. Eğitim uzmanları, kurumları içerisindeki farklı grupların yaptığı işin doğasına hakim olmalı ve sosyal medya kullanımı ile işin veriminin ve çalışan başarısının nasıl artırılabileceğini kurgulamalı.

 

 

Bu konuda örnek bir vaka: Best Buy’ın kurum içi topluluğu, BlueShirt Nation, mağazalarında çalışan kişilerin pazarlamayla ilgili fikirlerini toplama amaçlı olarak kurulmuştu. Bu şekilde şirketin, 140,000 çalışanının düşüncelerini değerlendirebilmesi sağlandı. Çalışanlar birbiriyle bağlandığı anda ise site, pazarlama konusunu kat kat aşan fikir ve tartışmalara ev sahipliği yapmaya başladı.

 

 

Örneğin çalışanlardan biri, tam zamanlı çalışanların kendi internet hesabına sahip olmasının faydalı olacağı yolundaki fikrini belirttiğinde başlayan tartışma; bunun gerçekleşmesini sağlayacak politika değişikliklerini getirdi. Sitenin içerisinde Loop Marketplace isimli kısım, çalışanların fikirlerini yayımlayabilecekleri ve yönetimin de bunlardan faydalanabileceği bir alan olarak işlev görmeye devam etti.

 

 

Sonuç

 

 

Sosyal öğrenmenin geçici bir moda olduğunu düşünüyorsanız, meslektaşlarınızın bu konuda size katılmadığını bilmelisiniz. Sosyal öğrenme; hem kendi performansınızı, hem de çalışanların performansını iyileştirmekte kullanabileceğiniz bir seri araç ve strateji bütünüdür. Bundan kaçınmak, bu araçların sağlayacağı gelişimi ve başarıyı birer yönteme çevirme olanağını ıskalamanıza sebep olur. Eğitim uzmanları, sosyal medyayla ilgili teknolojik gelişmeler hakkında bilgi sahibi olanların başında gelmelidir.

 
* The New Social Learning: A Guide to Transforming Organizations Through Social Media (ASTD Press, 2010)

Bu yazı, Matt Allen ve Jennifer Naughton tarafından kaleme alınan ve Ryann Ellis’in katkıda bulunduğu  “Sosyal öğrenme: Öğrenme Uzmanlarına Hareket Çağrısı” başlıklı makalesinden derlenmiştir.

Matt Allen HumRRO’da (İnsan Kaynakları Araştırma Kurumu) üst düzey bilim adamı.
Jennifer Naughton ASTD Sertifikasyon Kurumu’nda (ASTD CI) üst düzey yönetici.
Ryann Ellis, Learning Circuits’ün editörü, bu yazıya katkıda bulundu.

Tüm uzaktan eğitim ihtiyaçlarını tek bir çatı altında sunan 15 yıllı aşkın sektör deneyimiyle Türkiye'nin lider firmasıdır.

Leave a reply:

İLETİŞİMDE KALIN, YENİLİKLERİ KAÇIRMAYIN

Enocta ürün ve hizmetleri hakkında yenilikleri kaçırmamak ve blog yazılarımızı takip etmek için hemen kayıt olmanız yeterli.

Ofislerimiz

İstanbul Ofisimiz

Smart Plaza B
Blok Rüzgarlıbahçe Mah. Kavak Sok.
No:31/1 Kat:3 34805
Kavacık-Beykoz
İSTANBUL
Telefon: +90 216 331 48 00
Fax: +90 216 331 48 22

Ankara Ofisimiz

Üniversiteler Mahallesi İhsan Doğramacılar Bulvarı
Titanyum Blok 17/B 06800
ODTÜ - Teknokent
ANKARA
Telefon: +90 312 210 10 68
Fax: +90 312 210 01 76

Kroki
Palo Alto Ofisimiz

530 Lytton Avenue 2nd Floor
Palo Alto CA 94301
Telephone: +1 (760) 420 24 72

Kroki

e.Blog

TeknoSA’dan Samsung tablet alan KOBİ’ler, Enocta’dan eğitim kazanıyor!

25 Kasım 2017

Teknoloji devi Samsung, Türkiye teknoloji perakendeciliğinin lideri TeknoSA ve eğitim teknolojilerinin öncüsü Enocta, KOBİ’lerin gelişimini desteklemek için işbirliği yaptı.

Devam

TeknoSA’dan Samsung tablet alan KOBİ’ler, Enocta’dan eğitim kazanıyor!

21 Kasım 2017

Teknoloji devi Samsung, Türkiye teknoloji perakendeciliğinin lideri TeknoSA ve eğitim teknolojilerinin öncüsü Enocta, KOBİ’lerin gelişimini desteklemek için işbirliği yaptı.

Devam

TeknoSA’dan Samsung tablet alan KOBİ’ler, Enocta’dan eğitim kazanıyor!

21 Kasım 2017

Teknoloji devi Samsung, Türkiye teknoloji perakendeciliğinin lideri TeknoSA ve eğitim teknolojilerinin öncüsü Enocta, KOBİ’lerin gelişimini desteklemek için işbirliği yaptı.

Devam