Yeni Nesil Öğrenme: Uyarlanabilir E-Öğrenme

Bilgi toplumunda yaşayan bireyler olarak kabul ediyoruz ki; öğrenme, sınıfların, toplantı salonlarının, şehirlerin ötesindedir. Öğrenme, yer ve zamandan bağımsız olarak bireyin istediği zaman diliminde gerçekleştirdiği, esnek, rahat ve eğlenceli bir deneyim olmalıdır. Bu hedefe ulaşmak için en uygun yollardan biri ise e-öğrenmeden geçiyor.
Çağın ihtiyaç duyduğu nitelikli insan gücünün özelliklerine her geçen gün yeni nitelikler eklenmeye devam ediyor. Bu nedenle, öğrenmenin yaşam boyu sürdürülmesi bir gereklilik halini alıyor ve günlük yaşamımızın vazgeçilemeyen bir parçası oluyor.  Bilgi ve öğrenme önem kazandıkça bilginin nasıl sunulduğu ve öğrenene nasıl uyarlandığı soruları da önem kazanmaya başlıyor.

 

 

Teknolojik yenilikler hız kesmeden yoluna devam ederken, e-öğrenme yaklaşımları da çeşitlenerek karşımıza çıkıyor. Bu yaklaşımlar; bilgisayar tabanlı eğitimden, internet tabanlı eğitime;  uzaktan eğitimden, mobil öğrenmeye; karma eğitimden, sosyal öğrenmeye kadar farklı özelliklerde uygulamaları kapsıyor.  Tüm bu yeni uygulamaların yanında; güncel araştırmalar, bilim adamları ve e-öğrenme hizmeti veren kurumlar yeni bir yaklaşımın peşinde: Uyarlanabilir E-Öğrenme!

 

 

İş dünyasının yeni tercihi: Uyarlanabilir E-Öğrenme platformları!
Uyarlanabilir E-Öğrenme (Adaptive E-Learning) Modeli yeni nesil e-öğrenme yaklaşımlarından biri. Bu modelin temel uygulamaları üniversite eğitimi düzeyinde görülmekle birlikte, bir diğer popüler kullanım alanı olarak, kurum ya da kuruluşların çalışanları için düzenledikleri hizmetiçi eğitimler karşımıza çıkıyor. Uyarlanabilir E-Öğrenme Modeli temel alınarak hazırlanan eğitimlerin, diğerlerine göre en belirgin farkı; “kişiye özel uyarlanabilir” olması; bunun yanı sıra, aktif katılıma ve kişilerarası etkileşime olanak sağlaması. Uyarlanabilir E-Öğrenme Modeli ile tasarlanmış bir öğrenme ortamında çalışanlar; zaman kaybetmeden kısa zamanda ihtiyacı olan bilgi ve becerilere sahip olma ve ihtiyacı olandan daha fazla çalışarak değil, etkili çalışarak öğrenme şansı yakalarlar. Bu ortamda çalışanlar bilgiye değil, bilgi çalışanlara “uyarlanır”.

 
Neden Uyarlanabilir E-Öğrenme?
Günümüzde basılı olarak kullanılan kitap, dergi, ders notları gibi eğitim içeriklerinin, çevrimiçi (online) ortama aktarılması yaygın olarak kullanılan bir yöntem. Uyarlanabilir E-Öğrenme uygulamaları bu duruma farklı alternatifler sunuyor. Kullanıcının tercihleri ya da kararları doğrultusunda değişen, farklılaşan bir e-öğrenme ortamı hayal edin. İşte Uyarlanabilir E-Öğrenme Modeli, bu bakış açısı ile, öğreneni pasif bir alıcı olmaktan kurtararak, sürecin içerisine katmayı hedefliyor.
İyi tasarlanmış Uyarlanabilir E-Öğrenme sistemlerinde, öğrenen sürecin merkezinde kendine yer bulurken; öğrenene, sistem içindeki konulara yorum yazma ve okuma, beğenisini ifade etme fırsatı verilir. Uyarlanabilir E-öğrenme sistemlerinin sunduğu bu olanaklar kullanıcılar arasındaki etkilişimi ve bireylerin motivasyonunu artırır. Böylece öğrenme, özgür, rahat ve eğlenceli bir deneyim haline gelir.

 

Uyarlanabilir E-Öğrenme sistemlerinin temel özelliklerini sıralayacak olursak;

 
 Öğrenen aktiftir ve maksimum etkileşim vardır.
 Bireysel öğrenmeyi mümkün kılar.
 Öğrenme deneyimini eğlenceli hale getirir.
 Esnektir, zaman ve mekândan bağımsız çalışma imkânı sunar.
 Online ölçme ve değerlendirme imkânı verir, anında geri bildirim (feedback) ve yanlışını düzeltme imkânı sunar.
 Öğrenenlerin farklı öğrenme amaçlarına, bilgi düzeyine, alt yapısına ve öğrenme yeteneğine göre çalışma fırsatı tanır.
 Herkese uyabileceği düşünülen tek bir öğrenme çözümü (“One-Size-Fits-All”) yerine her bireye ayrı öğrenme çözümü ve ortamı sunar.
 Öğrenenlere, üzerinde çalıştıkları arayüzü kişiselleştirme rahatlığı sağlar; örneğin, arayüz rengini değiştirme, kendi resmini ekleme, favori konularını ekleme, uygulama ekleme (gadget, widget) gibi…
 Ek kaynaklar sunar ve kaynak eklemeye izin verir…
Uyarlanabilir E-Öğrenme Modelini temel alan sistemlerde kullanılan özellikleri bu maddelerle sınırlı tutmak tabi ki mümkün değil. Sistem yeterlilikleri, öğrenenlerin beklentileri  ve ihtiyaçları doğrultusunda, teknolojinin sunduğu imkânlarla farklı özellikleri eklemek mümkün.

 
Uyarlanabilir  E-Öğrenme Modeli  Nasıl Çalışır?
Uyarlanabilir E-Öğrenme Sistemlerinin altyapısının kurulmasında ve geliştirilmesinde, özellikle son dönemde, -Anlamsal (semantik) Web Teknolojilerinden- yararlanıldığını söyleyebiliriz. Aslına bakarsanız, Anlamsal Web, şu anda kullandığımız web’in bir uzantısı. İstenen içeriğin araştırılmasını ve yine bu içerikten bilgi çıkarımının yapılabilmesini, paylaşılmasını hedefliyor.

 
Örneğin; internet üzerinde “yemek tarifleri” konusunda bir araştırma yapmak istediniz. Karşınıza çıkan ve size uygun olan sayfalardan birinde gezinmeye başladınız. Sayfanın belli bir yerinde “bunlar da ilginizi çekebilir” notu ile karşılaşabilirsiniz.  Bilgisayar, Anlamsal Web teknolojilerini kullanarak, aradığınız ve bulduğunuz bilgiyle ilgili olarak, yine bu aramalar içinden, size uygun olanların çıkarımını yaparak, size sunar. Böylece siz de zaman kaybederek aynı aramaları tekrar yapmak zorunda kalmazsınız. Tıpkı, bu örnekte olduğu gibi, Uyarlanabilir E-Öğrenme Modelinde de eğitsel tasarım, öğrenenlerin ihtiyaçlarını ön planda tutarak yeniden düzenlenir. Öğrenme bireyseldir ve bireysel farklılılar süreci şekillendirir.
Uyarlanabilir E-Öğrenme Modeli’ne verilebilecek en köklü örneklerden biri bilgisayar üzerinden yapılan internet tabanlı GRE (Graduate Record Examination) sınavı ve sınava hazırlık sürecidir. Sınav sırasında ilk sorular benzerlik gösterse de, sonraki sorular bireyin performasına dayalı olarak gelir. Yanıtlanan soruların doğru olması durumunda bilgisayar size daha yüksek puanlı bir soru gönderir, benzer olarak yanlış cevaplar olması durumunda da daha düşük puanlı, kolay bir soru gelir. Aynı şekilde, öğretim veya pratik yapmak amacıyla hazırlanan eğitsel tasarımlarda, konulara yönelik alıştırma soruları en düşük seviyeden en yüksek seviyeye kadar tasarlanır ve her soru için, öğrenenin bireysel farklılıkları ve öğrenme durumuna göre anında geri bildirim, konu özeti anlatımı ve ek bilgiler içeren seçenekler sunulur. Böylece öğrenen, eksiklerini tamamlayarak bir sonraki aşamaya tam öğrenme sağlamış olarak devam etme imkânı yakalar.

 
Uyarlanabilir E-Öğrenme Modeli’nin Zayıf Noktaları…
Uyarlanabilir E-Öğrenme Modeli’nin sunduğu öğrenme ortamı bir yandan kullanıcıları heveslendirirken, diğer yandan da çekimser bırakmaktadır. Bunun en önemli sebeplerinden biri, maliyettir. Uyarlanabilir öğrenme sistemlerinin geliştirilmesi oldukça zahmetlidir. Ayrıca sistemler özel bir konu alanı için geliştirilebildiği için, kısıtlı uygulama alanına ve kullanıcıya sahiptir. Buna ek olarak bu tür sistemlerin geliştirilmesi sürecinde, birden fazla konu uzmanın bir arada çalışmasını gerektirmektedir. Geliştirilen her bir uyarlanabilir e-öğrenme sistemi birbirinden farklı olarak tek ve alana özgü hazırlanabilir. Dolayısıyla bu model için belli bir standart yoktur. Her sistemin kendi standardı vardır ve bunu belirleyen konu alanı ve öğrenenin özellikleridir.
Enocta olarak, bu yazımızda Y kuşağının ihtiyacı olan kişiselleştirilmiş bilgiyi sunmanın etkili bir yolu olan Uyarlanabilir E-Öğrenme Modeli’ni artı ve eksileriyle ele aldık. Yeni nesil öğrenme ihtiyaçlarına uygun, yepyeni projelerimizde tüm bu yenilikleri uygulamak hedefiyle…

 
“Bana anlatırsan, unuturum. Nasıl yapıldığını gösterirsen, hatırlarım. Bırak kendim yapayım, işte o zaman öğrenirim.” (Konfüçyüs, Çinli Filozof)

 

 

Bu çalışmanın hazırlanmasında yararlanılan kaynaklar;

Peter Brusilovsky & Hemanta Nijhavan, A Framework for Adaptive E-Learning Based on Distributed Re-usable Learning Activities
Valerie Shute & Brendon Towle,  Adaptive E-Learning: Educational Psychologist (2003)
Alexandros Paramythis & Susanne Loidl, Adaptive Learning Environments and E-Learning Standards:Electronic Journal on e-Learning Volume (2004)
http://adaptiveelearning.com/

Tüm uzaktan eğitim ihtiyaçlarını tek bir çatı altında sunan 15 yıllı aşkın sektör deneyimiyle Türkiye'nin lider firmasıdır.

Leave a reply:

Your email address will not be published.

Site Footer

Enocta Enocta